Với hình dáng lạ, thịt ngọt chắc và hương vị độc đáo, cua da được xem là đặc sản hiếm có khó tìm, giá đắt đỏ vẫn được người thành phố "săn lùng" những năm gần đây.

Ở Bắc Ninh (tỉnh Bắc Giang cũ) có một đặc sản độc đáo, chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn vào cuối năm, đó là cua da Yên Dũng. Loài cua này không chỉ gây tò mò bởi cái tên lạ, mà còn chinh phục thực khách bằng hương vị ngọt thơm, giàu dinh dưỡng và vô cùng khan hiếm.

Nhiều người đánh giá cua da ngon hơn cua biển, chỉ có theo mua nên vô cùng khan hiếm

Cua da thường chỉ xuất hiện vào tháng 10, tháng 11, khi tiết trời bắt đầu se lạnh và những đợt gió mùa đông bắc tràn về. Chúng sống tập trung ở những ghềnh đá, đoạn sông Cầu chảy qua Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh. Khác với cua đồng hay cua biển, cua da có hình dáng khá to khỏe, kích thước gấp 3 – 4 lần cua đồng. Chân cua dài, càng chắc và đặc biệt có lớp lông mịn như rêu phủ, tạo cảm giác lạ mắt. Yếm cua cũng có viền rêu đặc biệt, chính là lý do người dân đặt cho chúng cái tên độc đáo: “cua da”.

Ngoài tên gọi phổ biến này, loài cua còn được biết đến với những “dị bản” thú vị như “cua ra” hay “cua gia”. Tên “cua ra” bắt nguồn từ câu tục ngữ “tháng 9 cua ra, tháng 3 cua vào”, phản ánh đúng tập tính sinh trưởng của loài. Tên “cua gia” thì đơn giản chỉ vì cách phát âm trong dân gian. Dù gọi bằng tên nào, người dân địa phương vẫn tự hào coi đây là sản vật quý hiếm, gắn liền với mảnh đất quê hương.

Loài cua này có giá lên tới 600.000 đồng/kg

Cũng bởi chỉ xuất hiện trong một mùa ngắn và ở khu vực giới hạn, cua da được xếp vào hàng đặc sản hiếm. Trước kia, giá cua da khá rẻ, chỉ dưới 100.000 đồng/kg. Nhưng do nhu cầu tăng cao và nguồn khai thác ngày càng ít, giá cua hiện nay dao động từ 450.000 – 600.000 đồng/kg, tùy thời điểm và kích cỡ. Dù giá đắt đỏ, cua da vẫn luôn “cháy hàng” bởi thực khách sành ăn sẵn sàng bỏ tiền để thưởng thức món đặc sản độc đáo này.

Điều làm nên giá trị của cua da không chỉ ở độ hiếm, mà còn ở hương vị. Thịt cua ngọt, săn chắc, giàu dinh dưỡng, lại có vị đặc trưng không lẫn với cua đồng hay cua biển. Vỏ cua tuy cứng nhưng khi chế biến đúng cách lại rất dễ tách, càng và chân mềm, thậm chí có thể ăn trực tiếp mà không cần dùng kẹp.

Cua da Yên Dũng có thể chế biến thành nhiều món khác nhau, từ dân dã đến cầu kỳ. Người dân địa phương thường hấp bia, chiên giòn, rang muối hoặc nấu canh chua. Trong đó, món cua hấp bia được đánh giá cao nhất bởi sự đơn giản mà vẫn giữ trọn vị ngọt tự nhiên.

Cách làm không cầu kỳ: cua được rửa sạch, xóc mạnh trong nước để loại bỏ bùn cát, sau đó xếp vào nồi cùng ít sả, bột canh, thêm chút bia rồi đun nhỏ lửa. Khi nước bắt đầu sôi, tăng lửa lớn để cua chín đều. Cua khi chín có màu vàng cam đẹp mắt, thịt dậy mùi thơm, ăn kèm muối tiêu chanh hoặc chấm mù tạt đều rất hấp dẫn.

Người dân địa phương cho biết cua da thường chỉ xuất hiện vào tháng 10, tháng 11, khi tiết trời bắt đầu se lạnh và những đợt gió mùa đông bắc tràn về.

Ngoài hấp bia, món cua da rang muối cũng rất được ưa chuộng. Vỏ cua giòn rụm, vị mặn mặn xen lẫn vị ngọt của thịt khiến người ăn nhớ mãi.

Cua chiên giòn ăn kèm rau sống lại mang đến trải nghiệm thú vị khác. Mỗi món ăn từ cua da đều mang một sắc thái riêng, góp phần làm phong phú thêm ẩm thực Bắc Ninh.

(theo kienthuc.net)