Bàn thờ hoặc tượng Thần Tài nhất định phải nhìn thẳng ra cửa chính, có thế mới thu hút của cải vào trong nhà.

Thần Tài

Trong dân gian có lưu truyền rất nhiều thuyết về các vị Thần Tài khác nhau như chính tài thần, chuẩn tài thần, hoàng tài thần, ngũ hiền tài thần, ngũ lộ tài thần... nhưng phần lớn được chia làm hai loại là: văn Thần Tài và võ Thần Tài.

Thần Tài văn thường được biết đến nhiều nhất là các ông Tam Đa gồm ba vị thần Phúc, Lộc, Thọ. Trong ba vị này chỉ có một vị là thần tài đó là ông Lộc, nhưng nếu đã bày ông Lộc người ta thường bày luôn cả ba ông. Ngoài ra còn có Tỷ Can (thừa tướng, trung thần bị Đát Kỷ lấy mất trái tim trong truyện Phong Thần Diễn Nghĩa) hay Phạm Lãi (một chính trị gia thời Xuân Thu Chiến Quốc)...

Thần Tài được biết đến phổ biến hơn cả chính là Thần Tài võ Triệu Công Minh, người đời Tần. Dân gian gọi ông là Tài Bạch Tinh Quân hay là Triệu Công Nguyên Soái.

Ông vốn là một mãnh tướng, sau đi tu ở Chung Nam Sơn rồi đắc đạo. Ông được phong là Chính Nhất Huyền Đàn Nguyên Soái. Là dũng tướng nên Triệu Công Minh có tài trừ yêu diệt quỷ, chữa bệnh và mang lại của cải. Người làm kinh doanh, buôn bán thường lập bàn thờ cầu cúng ông để mong may mắn phát đạt.

Ông được mô tả là một người mặt đen, râu rậm, tay cầm roi, cưỡi cọp đen. Trước đây nhiều người không dùng tượng của công để thờ cúng, họ vẽ hình ông lên đĩa kim loại và đặt chiếc đĩa lên bàn thờ.

Cũng có nhiều người cho rằng Thần Tài võ là Quan Công ( Quan Vân Trường - nhân vật trong Tam Quốc Diễn Nghĩa). 

Thổ Công (Thổ công, Ông Địa)

Ở Việt Nam, Thần Tài thường chỉ được giới kinh doanh, buôn bán thờ cúng, còn thông thường người ta cúng ông Thổ Địa nhiều hơn. Đây là vị thần trông coi nhà cửa, định đoạt họa phúc cho một gia đình.

Người Việt có câu: "Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá", nghĩa là ở đâu có sự sống của con người thì ở đó có Thổ công cai quản. Mỗi khi làm việc có đụng chạm đến đất đai: xây cất, đào ao, đào giếng, mở vườn, mở ruộng, đào huyệt... thì phải cúng vị thần này.

Một số giả thuyết cho rằng Thổ Công là một trong ba vị Táo Quân xuất hiện trong truyện Sự tích Táo Quân (hay Sự tích ba ông đầu rau). Khi đó Thổ Địa được chia làm ba: người chồng thứ nhất là Thổ Địa (trông coi việc nhà cửa), người chồng thứ hai là Thổ Công (trông coi việc bếp núc, còn gọi là vua bếp), người vợ là Thổ Kỳ (trông coi việc mua bán, chợ búa cho phụ nữ trong nhà và sản sinh vật ngoài vườn). Tuy nhiên, một số người cho rằng Thổ Công là vị thần cai quản vùng đất còn Táo Quân chỉ coi việc bếp núc trong nhà.

Trong văn hóa Trung Hoa, Thổ Công và Thần Tài có thể được hợp nhất là một. Vì thế thờ Thần Tài hay Thổ Công đều có ý nghĩa tương đương.

Bàn thờ Thần Tài và cách thờ cúng

Cũng theo truyền thuyết thì Thần Tài là vị thần rất vui tính, thích đùa nghịch với trẻ con và thích ăn tỏi. Vì thế, bàn thờ của ông thường được cúng bằng tỏi hoặc trái cây, chuối xiêm.

Thường xuyên dọn dẹp để bàn thờ sạch sẽ, nếu tượng thần tài bị hỏng, phải thỉnh ngay vị mới về, luôn phải tươm tất sạch sẽ thì mới linh nghiệm.

Bàn thờ Thần Tài được lập ở những góc nhà, xó xỉnh chứ không phải nơi cao ráo như bàn thờ Tổ tiên. Khi đặt bàn thờ nhất định mặt ông Thần Tài phải nhìn ra hướng cửa chính, như vậy vừa có thể thu hút được của cải vào trong nhà, lại vừa có tác dụng trấn giữ tài sản, áp chế sát khí.

Ngày nay, khi lập bàn thờ Thần Tài, thường sẽ thờ chung hai ông Thần may mắn này. Theo hướng từ ngoài nhìn vào Thổ Địa ngồi bên phải, Thần Tài ngồi bên trái, giữa hai ông là một hũ gạo, một hũ muối và một hũ nước đầy.

Ba hũ này chỉ đến cuối năm mới thay. Giữa bàn thờ là một bát hương (bát nhang). Để tránh bát hương xê dịch khi dọn dẹp (bị động ảnh hưởng đến mọi việc, khiến mọi việc gia chủ làm đều trục trặc) thì nên dùng keo dán chặt bát hương xuống bàn thờ.

Trái cây (hoặc mâm ngũ quả) đặt bên trái, lọ hoa đặt bên phải. Hoa nên cắm là hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền. Nên mua sẵn khay xếp năm chén nước thành hình chữ Nhất (一), khay này nếu muốn có thể về sắp lại thành hình chữ Thập ( 十) với mong muốn "thập toàn, thập mỹ".

Nếu có bày Thiềm Thừ bên cạnh thì nên bày sang bên trái bàn thờ Thần Tài. Ngoài ra, có thể làm thêm một bát sứ đẹp, nông lòng đổ đầy nước và thả hoa để phía trước bàn thờ Thần Tài.

Thần Tài bạn có thể cúng quanh năm, ngày thường dùng bánh kẹo, trái cây, ngày lễ tết có thể cúng chay, mặn. Nên cúng Thần Tài vào buổi trưa hoặc buổi chiều.

(theo Phongthuy)