Ông mang danh con trai trưởng của vua Trần Thái Tông nhưng thực chất là cháu ruột, một nhân vật xuất thân hiển hách nhưng đã sớm gặp phải biến cố từ khi còn hoài thai trong bụng mẹ.

Ông đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp dựng nước của nhà Trần. Cả cuộc đời ông phải dùng chữ “tĩnh” để giữ được bình an.

1. Ông là ai?

A. Trần Liễu

B. Trần Hoảng

C. Trần Quốc Khang

D. Trần Quang Khải

=> Đáp án: C

Trần Quốc Khang (1237 - 1300), được biết đến qua phong hiệu Tĩnh Quốc Vương và Tĩnh Quốc Đại Vương, hoàng tử nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. 

Ông được nhắc tới nhiều do thân thế rất đặc biệt, trên danh nghĩa là con trưởng của Trần Thái Tông nhưng thực ra là con của Trần Liễu (anh của Trần Thái Tông).

Còn Trần Hoảng (vua Trần Thánh Tông) và Trần Quang Khải đều là con trai vua Trần Thái Tông, em trai Trần Quốc Khang.

2. Vì sao Trần Quốc Khang trở thành con trơngr của vua Trần Thái Tông?

A. Được vua nhận là con vì tài giỏi hơn người

B. Cứu vua một mạng nên được ban họ vua

C. Ông hạ độc anh trai để trở thành con trưởng

D. Mẹ Trần Quốc Khang lấy vua khi đã mag thai

=> Đáp án: D

Vua Trần Thái Tông và Chiêu Thánh lấy nhau đã 12 năm, chỉ sinh được hoàng tử Trần Trịnh yểu mệnh, vẫn chưa có con nối nghiệp. Thái sư Trần Thủ Độ và vợ ông (hoàng hậu Trần Thị Dung, vợ vua Lý Huệ Tông sau đó tái giá với thái sư Trần thủ Độ)- là mẹ của Thuận Thiên và Chiêu Thánh, muốn sắp đặt một cuộc hôn nhân cưỡng ép giữa em chồng và chị dâu.

Tháng giêng năm 1237, công chúa Thuận thiên đang mang thai Quóc Khangđược 3 tháng, Thủ Độ ép Thuận Thiên bỏ Trần Liễu để lấy Thái Tông, nhằm lấy đứa con sắp sinh làm con nối dõi cho nhà Trần. Chiêu Thánh bị truất, còn Thuận Thiên trở thành hoàng hậu thay thế.

Vì thế, khi Trần Quốc kHang ra đời, ông được coi là con trai của Trần Thái Tông.

3. Trần Liễu đã làm gì khi vợ bị ép lấy em trai?

A. Vui vẻ đồng ý nhường vợ cho em

B. Đau khổ và tự kết liễu cuộc đời mình

C. Rời xa triều chính, về quê ở ẩn

D. Khởi binh chống lại triều đình

=> Đáp án: D

Mặc dù việc ép Thuận Thiên cưới tRần Thái Tông diễn ra trong hoàn cảnh chính trị đặc biệt nhưng Trần Liễu đã rất tức giận và ôm hận vì bị mất vợ con một cách oan uổng, không cam lòng.

Sau khi mất vợ, Trần Liễu đã tập hợp lực lượng và khởi nghĩa tại đất Đoàn Thượng để chống lại triều đình nhưng không thành. Cuối cùng ông phải quy phục xin đầu hàng, vua Trần Thái Tông khi đó cũng chán nản, tính thoái vị để lên núi đi tu nhứng bị Trần Thủ Độ gây sức ép buộc Trần Thái Tông trở về kinh sư.

Vua Trần Thái Tông cảm thấy có lỗi với người anh thiệt thòi, nên sau đó đã ban thêm đất Yên Sinh, Yên Dưỡng, Yên Hưng, Yên Bang (này thuộc tỉnh Quảng Ninh),Yên Phụ (nay thuộc tỉnh Hải Phòng) cho Phụng Kiền Vương Trần Liễu làm thái ấp. Cũng từ đó, Trần Liễu được gọi là An Sinh Vương.

4. Mối quan hệ giữa Trần Thái Tông và Trần Quốc khang như thế nào?

A. Coi nhau như kẻ thù

B. Bằng mặt không bằng lòng

C. Thương nhau như cha con ruột

D. Coi nhau như người dưng

=> Đáp án: C

Dù có mối quan hệ đặc biệt, trên danh nghĩa, Trần Quốc Khang vẫn là hoàng tử đầu tiên của vua Trần Thái Tông. Vì nỗi day dứt với gia đình người anh trai và sự áy náy với đứa cháu, theo sử sách chép lại, vua Trần Thái Tông nhất mực yêu thương và coi Quốc Khang như con đẻ.

Nghịch cảnh, sự bất hòa giữa hai anh em nhà vua là do sự trái ngang của số phận và trò chơi quyền lực, còn bản thân họ vẫn yêu thương nhau thắm thiết.

5. Vì sao Trần Thái Tông không nhường nôi cho Trần Quốc Khang?

A. Vì sau khi được yêu thương, Trần Quôc Khang sinh tật, có nhiều thói xấu

B. So với vua Trần Thái Tông được nhường ngôi khi đó, tài năng của ông khi đó không bằng

=> Đáp án: B

Khi Quốc Khang lên 3 tuổi (1240), hoàng hậu Thuận Thiên lại sinh được người con trai khác với chính vua Trần Thái Tông là Trần Hoảng, sau đó bà lại hạ sinh hoàng tử Trần Quang Khải.

Năm 1258, Trần Thái Tông nhường ngôi cho thái tử Trần Hoảng và lên làm Thái thượng hoàng. Trần Hoảng lên ngôi, sử gọi là Trần Thánh Tông. Lý do Trần Thái Tông không nhường ngôi cho con cả Trần Quốc khang khộng phải vì ông là con của Trần Liễu mà vì so với cả hai người em, tài trí cùa Quốc Khang không bằng, đặc biệt là thua kém Trần Hoảng.

Sử sách cũng ghi chép, so về tài trí, Trần Quốc kHang cũng không bằng nhiều vị vương gia, vương tử khác trong gia tộc họ Trần.

6. Thái độ của Trần Quốc Khang như thế nào khi không được nhường ngôi?

A. Bất mãn, nuôi mộng cướp ngôi

B. Chán nản, sống buông thả

C. Ngay lập tức ngăn cản ý vua

D. Vui vẻ và hòa thuận với các em

=> Đáp án: D

Tuy là cọn cả nhưng Quốc Khang không được vua cha đánh giá cao về tài trí. Vốn dĩ ban đầu khi công chúa Thuận Thiên bị ép lấy Trần Thái Tông đã mang thai Quốc Khang. Trần Thủ Độ khi đó biết Quốc Khang là con Trần Liễu nhưng vẫn ép gả cho Trần Thái Tông, hằng mong đứa trẻ này sẽ nối dõi ngai vàng cho nhà họ Trần.

Thê nhưng, sau khi Thuận Thiên hạ sinh liền 2 hoàng tử khác, Quốc Khang lại tỏ ra không sánh bằng. Tuy nhiên, Trần Quốc Khang dường như không bao giờ bất mãn về chuyện đó. ông rất vui vẻ, thoải mái khi vua cha nhường ngôi cho người em mình. Trong hoàng gia, cha con, anh em hòa thuận không xảy ra xích mích.

7. Trần Quốc Khang từng coi ngôi vua giống như vật gì?

A. Một tấm da ngựa

B. Một chiếc ghế gỗ

C. Một cái áo bông

D. Một quyển sách quý

=> Đáp án: C

Sách Đại Việt sử ký toàn thư có đoạn chép lại việc này như sau: Năm 1268, Trần Quốc Khang 30 tuổi và Trần Thái Tông đã là Thái thượng hoàng. Một ngày mùa đông, vua Thánh Tông cùng anh trai là Tĩnh Quốc Đại vương Quốc Khang vui đùa trước mặt thượng hoàng.

Quốc Khang múa một điệu của người Hồ, thượng hoàng khen và cởi chiếc áo bông trắng đang mặc ban cho. Vua Thánh Tông khi ấy cũng muốn cái áo bông ấy bèn múa lại điệu múa đó rồi xin áo. Quốc khang cười nói: Quý nhất là ngai vàng, tôi đã không tranh với chú hai rồi, nay đức chí tôn ban cho tôi vật nhỏ mọn này mà chú hai cũng muốn cướp là sao?

Thượng hoàng cười bảo con trai cả: Thế ra con coi ngôi vua với cái áo này cũng chẳng hơn kém gì nhau ư? Rồi ngài khen ngợi Quốc Khang và ban cho cái áo.

Câu chuyện cho thấy, Thái Tông quả thực đã coi Quốc kHang như con đẻ, vua Thánh Tông cũng coi Quốc Khang như anh ruột. Nếu như cha con không tin cậy, anh em không thật lòng hòa thuận, yêu thương nhau, Quốc Khang sẽ không bao giờ dám nói với đương kim hoàng đế một câu như vậy.

8. Trần Quốc Khang lúc trưởng thành được vua cho cai quản một vùng đất rộng lớn?

A. Đúng

B. Sai

=> Đáp án: A

Năm 1267, Trần Quốc Khang khi đã trưởng thành được phong làm Vọng Giang Phiêu Kỵ đô thượng tướng quân, trông coi vùng đất Diễn Châu (nay thuộc Nghệ An) rất rộng lớn.

9. Trần Quốc Khang từng bị vua nghi ngờ vì điều gì?

A. Trộm báu vật trong cung điện của vua

B. Tâu xin được cưới thêm nhiều thê thiếp

C. Xây nhà riêng lộng lẫy như cung vua

D. Bí mật cắt xén ngân khố

=> Đáp án: C

Sách sử ghi chép, Trần Quốc Khang đi nhậm chức Tri Diễn Châu mới được 6 tháng, liền lập nhà riêng ở Diễn Châu, xung quanh làm hành lang giải vũ, trang trí lộng lẫy hơn cung vua. Vua Trần Thánh Tông khi ấy đã nghi ngờ có mưu đồ tạo phản nên sai người vào tra xét. Trần Quốc Khang sợ mang tiếng nên lấy nơi đó để thờ Phật gọi là chùa Thông.

Về chuyện này, lịch sử cũng không phán xét Trần Quốc Khang có ăn chơin xa hoa hay không. Nhưng có một chuyện cần phải nói là thời phojg kiến, những người bị nghi ngờ có dã tâm thường dùng việc ăn chơi xa hoa như cách để chứng minh mình chỉ muốn hưởng thụ cuộc sống Phú ông, không ôm mộng ngai vàng.

Sau này, ông lấy một người phụ nữ xinh đẹp người địa phương làm thiếp, sinh ra 2 người con.

10. Con cháu của Trần Quốc khang đối với triều đình như thế nào?

A. Không tham gia triều chính

B. Làm quan phụng sự triều đình

C. Dấy binh chống lại triều đình

 => Đáp án: B

Sử sách ghi chép, con cháu đời sau của Trần Quốc Khang đều làm quan phụng sự triều đình. Các con đích của Tính Quốc Đại Vương TRần Quốc Khang đều liên hôn với con đích của Chiêu Minh Đại Vương Trần Quang Khải.

Con trai trưởng của Trần Quốc Khang được phong Nhân Quốc Vương, lấy công chúa Quỳnh Bảo. Con gái Trần Quốc khang là công chúa Bảo Tư thì gả cho Văn Túc Vương Trần Đạo Tái. Quỳnh Bảo công chúa và Văn Túc Vương đều là con của Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải.

Hai người con với vợ sau là Trần Huệ Nghĩa và Trần Quốc Trinh đều tài giỏi, về sau giữ chức Tri Châu tại Diễn Châu thay cha cai quản vùng đất này.

11. Trần Quốc Khangcos một người con nổi tiếng nhất vì điều gì?

A. Tài mạo song toàn, tuấn tú khôi ngô

B. Được ban chức lớn khi còn trẻ

C. Ngấm ngầm đầu hàng quân giặc

D. Tất cả các ý kiến trên

=> Đáp án: D

Trong số các con của Tĩnh Quốc Vương Trần Quốc Khang, người nổi tiếng nhất là Chiêu Hiến Hầu Trần Kiện, nhưng sự nổi tiếng ấy tiếc thay lại theo một nghĩa cay đắng: "Trần Kiện đã bôi đen tên tuổi cha cha ông, thành vết nhơ trong tôn thất nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lừng lẫy."

Trần Kiện vốn tài mạo song toàn, tuấn tú khôi ngô lại thông thạo binh thư,  giỏi nghề cung kiếm. Với sự vượt trội đó, Trần Kiện sớm được ban chức Tĩnh Hải Quân Tiết Độ Sứ, được giao trấn thủ Ái Châu. Thái sư Trần Quang Khải (là chú ruột) gả con gái Quỳnh Huy cho Kiện, sinh con và được phong Mặc Hầu.

Khi Thoát Hoan- con trai của Hốt Tất Liệt dẫn đại quân xâm lược Đại Việt, trong khi tướng giặc Toa Đô đem quân từ Chiêm Thành đánh dồn lại. Hai đầu đều có cường địch, quân Việt ở thế yếu. Trần Kiện được sai đem quân chống cự với Toa Đô.

Trần Kiện cảm thấy Đại Việt không có cơ đánh lại "thiên triều" nên Kiện dao động, bàn với Lê Tắc:" Thế tử bị thiên tử chỉ triệu, chẳng chịu vào chầu, đến nỗi gây việc binh đao, nguy cơ sắp đến, thế mà còn chấp mê, chẳng tỉnh ngộ, nỡ để cho nhà tan nước mất hay sao?"

Trần Kiện liền đem bọn Lê Tắc cùng vài vạn người, dâng binh khí xin đầu hàng, Trấn Nam Vương Thoát Hoan khen ngợi và ban thưởng xiêm áo, yên cương.

Trần Kiện được quân Nguyên đưa sang phương Bắc triều kiến vua Nguyên nhưng đến Ải Chi Lăng thì bị quân Trần chặn đánh. Trần Kiện cùng các quân phá vòng vây chạy ra đàng trước, lại bị dân quân đón đánh, xe cộ chở lương thực đều bị cướp phá sạch. Trần Kiện bị gia nô của Hưng Đạo Vương là Nguyễn Địa Lô bắn tại trận. Cuộc đời cháu nội của Trần Thái Tông chấm dứt nhục nhã bên biên giới.

12. Trần Quốc Khang phụng sự mấy đời vua?

A. 2

B. 3

C. 4

D. 6

=> Đáp án: C

Canh Tý, năm 1300, tháng 3 nhuận, Tĩnh Quốc Đại Vương Trần Quốc Khang mất dưới thời vua Trần Anh Tông, hưởng thọ 64 tuổi. Ông là một nhân vật có xuất thân hiển hách những đã sớm gặp phải biến cố từ khi còn hoài thai trong bụng mẹ, một vương gia dưới 4 triều vua: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông. Ông cũng là một thần tử sát cánh với quốc gia giành chiến thắng trong 3 cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông.

Cuộc đời Trần Quốc Khang cũng trải đủ phong ba, nhưng bằng một chữ "tĩnh", thái độ khiêm cung, tấm lòng chân thành, hiểu thấu thế sự, dốc sức chăm lo bổn phận trấn thủ biên cương. Tĩnh Quốc Đại Vương Trần Quốc Khang đã gây dựng cho mình một đời bình an, cho con cháu mình giữ được tập ấm, gia đạo an vui nhiều đời.

13. Đền Thờ Trần Quốc Khang nay ở đâu?

A. Nơi ông từng cai quản và dựng chùa

B. Trong đền thờ gia tộc nhà Trần

C. Cả 2 nơi trên

D. Ông không có nơi để  thờ tự.

=> Đáp án: C

Đền thờ Trần Quốc Khang được lập ở Diễn Châu (Nghệ An), chính tại nơi ông từng cai quản và dựng chùa, nay là chùa Thông. Ngoài ra, ông còn có đền thờ tại Phủ Dày (Ninh Bình), cùng với những nhân vật xuất chúng và con cháu dòng họ nhà Trần.

(theo Tri thức và cuộc sống)