Như 1 trung tâm thể thao quốc gia

Mỗi buổi sáng, chạy 3.000m là hành trình rèn luyện bắt buộc của thủy thủ. Chạy dài, nhưng chạy trong đội hình gọn, thống nhất của mỗi kíp tàu. Đặt chân trái xuống là tất cả đều đặt, chân phải bước lên là tất cả đều bước. Rầm rập những bước chân nện xuống đường nhựa phẳng lì cùng tiếng hô 1...2...3... vang dậy trong gió biển Cam Ranh mặn mòi và bình minh đang lên. Chạy dài là bài tập rèn luyện các cơ, gân hoạt động, tim đập nhanh, lỗ chân lông mở ra, hơi thở mạnh lên để... thải hết thán khí và chất độc tích tụ sau một đêm ngủ hầu như không vận động.

Cuối buổi chiều, sau một ngày học tập, huấn luyện, các sĩ quan, thủy thủ tự rèn luyện sức khỏe vào giờ thể dục thể thao lúc 16h30. Mỗi khu nhà ở của thủy thủ mỗi tàu đều có phòng tập đa năng của sĩ quan và thủy thủ. Có đủ các loại: Máy tập chạy, cử tạ, máy tập thon bụng, máy kéo cơ tay... Rộn ràng! Huỳnh huych! Tùy theo mỗi bài tập mà các thủy thủ nhẩn nha, chậm rãi hoặc nhanh mạnh...

Cán bộ, thủy thủ Lữ đoàn tàu ngầm 189 tập luyện tại bãi tập thể lực của đơn vị.

Ở nhà tập thể thao, từng tốp thuỷ thủ đeo găng dồn đập đám vào bao boxing, đấm vào bao boxing, thân thể vã mồ hôi. Giữa nhà tập là một tấm nệm rộng, các thủy thủ đang đấu quyền. Mũ bảo hiểm, găng tay, giầy thể thao... được trang bị như tuyển thủ quốc gia. Trong bể bơi rộng đúng chuẩn quốc gia các thủy thủ luyện các kỹ thuật bơi, thân hình chắc nịch trườn dưới làn nước trong xanh.

Ở sân thể thao ngoài trời, các thủy thủ treo mình “đi bằng tay” trên giàn dụng cụ có 11 thanh dàn ngang. Kỹ thuật này vừa chắc khỏe bắp tay, vừa luyện nắm vững, khỏe nhưng cũng rèn kỹ năng phòng khi xảy ra tình huống hỏa hoạn trong tàu ngầm thì có thể “đi tay” treo mình co chân trên đầu ngọn lửa để vào trong cắt cau dao điện, hoặc đóng nắp khoang không cho lửa lan sang khoang khác, rồi tự... dập lửa.

Tôi cũng thấy các thủy thủ tàu ngầm căng người vào vòng xoay rèn luyện thể lực. Đầu chúc xuống đất, chân vọt lên trời, rồi xoay ngang xoay chéo... nhìn chóng cả mặt. Các thủy thủ tàu 184 - Hải Phòng cho biết thuyền trưởng của họ là trung tá Đậu Văn Hoàng có thể đánh vòng xoay cả buổi chiều mà không chóng mặt, không mệt. Chứng kiến cả lữ đoàn tàu ngầm rèn luyện thể lực, tôi có cảm giác như mình lạc vào một trung tâm huấn luyện thể dục thể thao quốc gia, chứ không phải cấp tỉnh thành.

Không được nuôi lợn, trồng rau

Hàng trăm thủy thủ đang sức ngủ sức ăn nhưng không phải bữa nào họ cũng ăn hết sạch những gì nhà bếp nấu. Tôi nói với thiếu úy Đỗ Phương (bếp phó bếp ăn của thủy thủ) rằng: “Đồ ăn thừa, phế phẩm sau chế biến... phải bỏ đi. Đơn vị không tổ chức chăn nuôi tập trung thì phí quá”. Phương cười, nói: “Đơn vị em đem cho đơn vị bạn của Vùng 4 Hải quân”.

Vì sao cũng là một đơn vị trong toàn quân, mà Lữ đoàn tàu ngầm 189 lại được ngoại lệ như thế? Cho đến lúc này, tàu ngầm vẫn là vũ khí hiện đại tối tân nhất của nhân loại, sử dụng vũ khí “khủng” thì chất lượng con người phải ngang tầm kỹ thuật, có ý chí, sức khỏe. Vì thế, nếu như ở các đơn vị khác trong toàn quân, cứ một nửa tập thể dục thể thao thì số còn lại đi tăng gia sản xuất, thay nhau mà tập, mà làm. Còn ở Lữ đoàn tàu ngầm 189, giờ thể dục thể thao là 100% sĩ quan, thủy thủ... cùng rèn luyện thể lực. Đó là điều bắt buộc để nâng cao sức khỏe mới làm chủ được tàu ngầm.

Làm việc trong tàu ngầm dễ mắc các bệnh nghề nghiệp về da liễu, hô hấp và tiêu hoá. Ở Lữ đoàn tàu ngầm thuộc Hạm đội phương Bắc của Nga có đến 48% sĩ quan trẻ mắc... bệnh tiêu hóa. Vệ sinh tàu ngầm là một đòi hỏi nghiêm ngặt. Các thủy thủ không thể đưa mầm bệnh từ vườn rau từ chuồng nuôi heo xuống tàu ngầm.

Vì thế, không phải thủy thủ Lữ đoàn tàu ngầm 189 là “lính cảnh”, “lính quý tộc” được hưởng ngoại lệ không phải tăng gia sản xuất, mà do yêu cầu rèn luyện thân thể do bảo toàn vệ sinh tàu ngầm. Tất nhiên còn một yếu tố quan trọng nữa: Thủy thủ tàu ngầm được hưởng chế độ ăn rất cao, bảo đảm đủ calo mà không cần trồng rau, nuôi lợn để bù vào bữa ăn hàng ngày.

Có nhiều chế độ ăn phù hợp với các nhiệm vụ khác nhau của thủy thủ tàu ngầm. Chẳng hạn ăn theo chế độ học viên tàu ngầm là 81.000 đồng/1 ngày, nhưng khi ra khơi đi trong lòng biển thì chế độ ăn tăng vọt lên... 281.000 đồng/1 ngày. Có nghĩa là nếu “ngụp lặn” dưới mặt nước một đợt khoảng 30 ngày thì họ sẽ phải ăn hết gần 9 triệu đồng/1 người. Chỉ riêng tiền ăn loại hình lao động đặc biệt này đã bằng lương của một vị trung tá có thâm niên 20 năm quân ngũ. Mức lương khoảng 35 triệu đồng cho một trung úy và 55 triệu đồng cho một đại tá làm việc dưới tàu ngầm (gấp hơn 2 lần lương thiếu tướng, chuẩn đô đốc) cũng là yếu tố quan trọng cho sĩ quan yên tâm chăm lo hậu phương gia đình và phục vụ lâu dài cho binh chủng tàu ngầm còn non trẻ.

Tôi đã “sục” vào tận bếp ăn của thủy thủ tàu ngầm. 16 cán bộ nhân viên đang tất bật chế biến, nấu nướng cho hàng trăm thủy thủ ăn bữa trưa. Thường là thực đơn các bữa sáng, trưa, chiều tối được bếp trưởng, bếp phó, kế toán, quân y, nhân viên trung cấp nấu ăn “xây dựng” trước cả tuần và được trình lên trưởng ban quân nhu duyệt. Tiếp phẩm tập trung, mua sỉ từ chợ Mỹ Ca ngoài thành phố Cam Ranh, đảm bảo sạch, tươi. Thiếu úy Đỗ Phương đang phụ trách bếp thay cho bếp trưởng Nguyên Phú Trang đi công tác, nói với tôi: “Hôm nào nấu món chín nhừ như... bò kho thì chúng em phải thức dậy từ 3 giờ sáng. Nâu gì thì nấu, 5h30 đã phải có thức ăn để chia và 6h15 là thủy thủ đã bắt đầu vào bữa”.

Tôi được ăn suất ăn như một thủy thủ đang ở cơ sở bờ. Mỗi người một đĩa đựng đồ ăn có nhiều ô, có thể ví như mỗi người...1 mâm. Chẳng hạn, ngày 9/3/2015, bữa ăn sáng một thủy thủ công tác ở cơ sở bờ gồm: cơm tẻ, sườn xào chua ngọt, trứng gà luộc, đậu cô ve xào, canh rau ngót thịt nạc, muối lạc vừng và tráng miệng bằng sữa chua và nước vicoda. Bữa ăn trưa gồm: cơm tẻ, thịt chân giò luộc, cá thu rim tiêu, rau muống xào tỏi, thịt bê xào xả ớt, canh chua cá bớp và tráng miệng bằng chuối và sữa chua. Có thể nói mỗi bữa ăn không trùng món và bữa này không giống bữa ăn kia, bảo đảm ăn ngon, bổ và rẻ, đủ định lượng.

Bữa ăn khi tàu ngầm đi vào lòng biển thì còn thịnh soạn hơn. Các thủy thủ được uống 1 ly rượu vang Pháp cùng bữa ăn. Trung tá Đậu Văn Hoàng (thuyền trưởng tàu 184 - Hải Phòng) nói: “Ở bên Nga, đi biển Baltic, thủy thủ chúng em cũng được uống rượu vang như thế. Đó là văn hoá tàu ngầm và về nước Việt mình cũng được duy trì”. Tuy nhiên, lặn dài ngày dưới biển thì việc sử dụng đồ tươi sống phải trông cậy vào tủ lạnh và thủy thủ phải ăn nhiều đồ ăn khô đã chế biến sẵn: bánh mì, pa tê, xúc xích, thịt hun khói, giò, chả... và hạn chế nấu nướng.

Hiện nay, Viện công nghệ mới thuộc Viện Khoa học và Công nghệ quân sự đã nghiên cứu và sản xuất thành công viên nén thực phẩm chức năng từ nguồn gốc thiên nhiên cho thủy thủ tàu ngầm. Mỗi viên nén có năng lượng từ 8 đến 10 Kcal dùng để bổ sung, hoàn thiện khẩu phần ăn hàng ngày cho thủy thủ tàu ngầm.

Tuổi trẻ và Đời sống