Su-27 giúp Việt Nam lần đầu tiên sở hữu tiêm kích hạng nặng hiện đại, vượt trội về mọi mặt so với các thế hệ trước. Đây là bước ngoặt chiến lược, vừa nâng cao năng lực phòng thủ, răn đe, vừa tạo nền tảng để tiếp nhận và khai thác các dòng Su-30MK2 hiện đại hơn sau này.

Giữa những năm 1990, nhằm nâng cấp lực lượng không quân trong điều kiện mới, Việt Nam đã ký thỏa thuận với Nga mua chiến đấu cơ hiện đại, đó chính là Su-27.

Su-27 là dòng chiến đấu cơ hạng nặng đầu tiên mà Không quân Nhân dân Việt Nam mua sắm trực tiếp từ Nga sau khi Liên Xô tan rã, đánh dấu bước ngoặt trong quá trình hiện đại hóa lực lượng không quân.

Vào năm 1995, Việt Nam ký hợp đồng đầu tiên mua 4 chiếc Su-27SK (phiên bản xuất khẩu một chỗ) và Su-27UBK (phiên bản huấn luyện hai chỗ).

Đây là thế hệ tiêm kích hiện đại nhất mà Việt Nam sở hữu thời điểm đó, được đánh giá vượt trội so với các máy bay thế hệ cũ như MiG-21 hay Su-22 cả về tầm hoạt động, tải trọng vũ khí và khả năng cơ động.

Những chiếc Su-27 đầu tiên được biên chế cho Trung đoàn Không quân 921 và 935, trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ vùng trời quốc gia.

Su-27SK/UBK có chiều dài khoảng 21,9 m, sải cánh 14,7 m, chiều cao 5,9 m, trọng lượng rỗng khoảng 16,3 tấn và tối đa cất cánh tới 30 tấn. .

Máy bay trang bị hai động cơ turbofan AL-31F, mỗi động cơ cho lực đẩy tối đa 12.500 kg, cho phép đạt tốc độ tối đa Mach 2,35, trần bay 18.500 m, bán kính chiến đấu vào khoảng 1.500 km.

Su-27 được thiết kế với ưu tiên không chiến, có radar N001 Myech với khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly hơn 80–100 km.

Vũ khí đi kèm gồm pháo GSh-30-1 cỡ 30 mm, tên lửa không đối không tầm gần R-73, tầm trung R-27, cùng khả năng mang bom và rocket không điều khiển để tấn công mục tiêu mặt đất

Tổng cộng Việt Nam nhập khoảng 12 chiếc Su-27 trong nhiều đợt từ giữa thập niên 1990 đến đầu những năm 2000, gồm cả phiên bản một chỗ và huấn luyện hai chỗ.

Dù số lượng không lớn, nhưng Su-27 là “bàn đạp” quan trọng để phi công Việt Nam làm quen với thế hệ máy bay hiện đại.

Su-27 không chỉ nâng tầm khả năng phòng không – với tốc độ, tầm bay, tải trọng và vũ khí vượt trội – mà còn tạo ra bước ngoặt chiến lược: giúp phi công, kỹ thuật viên Việt Nam tiếp cận công nghệ hàng không tiên tiến.

Điều này đặt nền móng vững chắc cho việc tiếp nhận các thế hệ tiếp theo là Su-30MK2.

Đồng thời, sự hiện diện của Su-27 còn mang tính biểu tượng răn đe, khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền vùng trời trong bối cảnh an ninh khu vực phức tạp thập niên 1990.

Trải qua quãng thời gian hoạt động, KQND Việt Nam từng bước làm chủ khả năng sửa chữa lớn nhằm kéo dài tuổi thọ cho dòng Su-27.

Nhà máy A32 đã nhiều lần đại tu các chiếc Su-27SK và Su-27UBK, điển hình như số hiệu 8526, 6001, 6002, 6003, giúp máy bay tiếp tục hoạt động an toàn và hiệu quả trong biên chế.

Một số chiếc khác được đưa sang Belarus để bảo dưỡng, có thể kèm theo những nâng cấp nhỏ về hệ thống.Như vậy, Su-27 của Việt Nam hiện vẫn được giữ ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.

Điều này phản ánh vai trò hiện nay của Su-27: vừa là nền tảng huấn luyện và chiến đấu dự phòng, vừa là cầu nối kinh nghiệm để lực lượng tập trung nguồn lực vào đội ngũ Su-30MK2 hiện đại hơn. (Nguồn ảnh: Internet)

(theo ANTĐ)