Thông tin bát:

• Kích thước: Cao 6cm, đường kính miệng 14cm

• Chất liệu: Gốm phủ men ngọc

• Màu men: Vũ quá thiên thanh – đổi sắc theo ánh sáng khi nghiêng, rất đẹp

• Tình trạng: Nguyên vẹn, có dấu hiệu lão hóa men tự nhiên, ánh tím nhẹ dưới UV

• Đặc điểm kỹ thuật: 3 vết kê chạc đáy tròn rõ, men sâu, xương gốm ngà xám mịn

• Ghi chú thêm: Màu men thay đổi linh hoạt tùy ánh sáng, rất khó mô tả bằng ảnh. Đây là đặc điểm quý hiếm chỉ thấy trên men cổ cao cấp của Long Tuyền.

Nhận định sơ bộ:

Chiếc bát này rất có khả năng là đồ cổ thời Nam Tống, cụ thể thuộc dòng Long Tuyền (龍泉) men ngọc. Lý do:

🔍 1. Men ngọc (celadon glaze):

Màu men xanh ngọc ngà, ánh trong nhẹ, rạn chân chim tự nhiên (crazing) như trong ảnh chụp cận (ảnh 2) là điểm rất đặc trưng của đồ Long Tuyền Tống.

Dưới tia UV (ảnh đầu), men có hiện tượng phát quang nhẹ kiểu xưa — điều này phù hợp với độ lão hóa của men silicat chứa oxit sắt sau hàng trăm năm.

🏺 2. Dáng bát và kỹ thuật tạo hình:

Dáng bát hơi loe, miệng mỏng đều, thành cong nhẹ, đáy tương đối sâu, chân đế vừa phải.

Kiểu dáng này tương tự nhiều mẫu bát Long Tuyền thế kỷ 12–13, giai đoạn Bắc/Southern Song.

Đường chuyển từ miệng xuống thân không sắc cạnh, mà liền lạc – do tạo hình thủ công bằng bàn xoay, không đổ khuôn.

🧪 3. Dấu vết lò nung và kỹ thuật nung:

Ảnh chụp đáy bát có ba vết kê hình tròn nổi rõ, còn gọi là ba “chạc kê” (spur marks).

→ Đây là đặc trưng đồ nung úp thời Tống, dùng kê chạc gốm nhỏ đỡ bát để men không dính đáy.

Men tràn đều nhưng dừng sát chân, không bị lem – thể hiện kỹ thuật kiểm soát men tốt, phù hợp với lò Long Tuyền đạt đỉnh cao kỹ thuật giai đoạn Nam Tống.

🧱 4. Xương gốm (body):

Dựa trên ảnh sát men và vùng không phủ men ở chạc kê: xương gốm có màu ngà ngà xám/xanh lợt, độ mịn cao.

→ Đây là loại đất phổ biến ở khu vực Long Tuyền (Chiết Giang) dùng cho gốm men ngọc.

📊 So sánh nhanh với mẫu Long Tuyền Tống chuẩn từng đấu giá:

✅ Kết luận sơ bộ:

Chiếc bát có nhiều khả năng là đồ Long Tuyền men ngọc thời Nam Tống, đặc biệt thuộc giai đoạn Nam Tống (thế kỷ 12–13), dùng trong sinh hoạt tầng lớp khá giả.

Chếc bát này có giá trị sưu tầm cao, đặc biệt:

Men vũ quá thiên thanh là loại men ngọc cao cấp thường thấy ở Nam Tống.

Hiệu ứng đổi sắc (từ ngọc lam sang thiên thanh – xám – ánh tím…) khi nghiêng bát là đặc điểm hiếm và quý.

Khó chụp chuẩn màu men là đặc điểm thường gặp ở các đồ Long Tuyền cổ men dày sâu và có độ tương tác ánh sáng cao.

BẢNG ĐỐI CHIẾU TRỰC QUAN – BÁT LONG TUYỀN MEN NGỌC THỜI TỐNG: