Đt liên hệ: 036.909.1368

Cặp bát men bạch ngọc quý hiếm dùng để tế tự hoặc dùng để uống thuốc sắc trong cung vua phủ chúa ngày xưa, thông cốt mạnh, xương gốm bát dày để giữ nhiệt thuốc được ấm lâu.

Trong lòng bát tàng ẩn hoạ 4 chữ mờ khắc chìm (Vĩnh lạc niên chế) giữa đóa sen toả 8 cánh (bí thuật ẩn tàng- ẩn hoạ, chụp nghiêng và ánh sáng phù hợp mới thấy được, hoặc dùng đèn chiếu xuyên cốt mới nhín thấy) thật độc đáo.

=> Nghiên cứu, đánh giá về hiện vật:

Nhận diện tổng thể về hình dáng và chất liệu:

• Hình dáng:

Chiếc chén có dáng tròn đầy, miệng hơi loe nhẹ, thân hơi thuôn, đáy hơi vồng và có chân đế nhỏ – đặc trưng của chén ngự dụng hoặc tế lễ cao cấp.

• Kích thước: Cao 5cm; đường kính miệng 10cm.

• Chất liệu: Quan sát bề mặt cho thấy:

-  Men có độ bóng vừa phải, không bị chảy men hay rạn men.

- Men phủ trên thân bát là loại men bạch ngọc cao cấp (ngọc bạch du - 玉白釉), có độ trắng ngà dịu, không chói. Quan sát cho thấy lớp men phủ đều, bóng mịn, không có dấu hiệu rạn nứt hay tróc lở.

Khi chiếu sáng xuyên qua cho hiệu ứng thấu quang nhẹ, men có tính chất gần giống thủy tinh lỏng. Đây là đặc trưng của dòng men cao cấp thường chỉ xuất hiện trên đồ ngự dụng, tế tự hoặc đồ ký kiểu từ các lò lớn như Cảnh Đức Trấn vào thời Nguyên – Minh sơ (hoặc Trần - Lê sơ).

- Độ thấu quang cao nhìn xuyên sáng rõ ở các vùng thành chén – cho thấy kỹ thuật nung nhiệt độ cao và kiểm soát xương gốm cực tốt.

- Xương gốm màu ngà rất nhẹ, có thể là cao lanh tinh luyện kỹ, phản ánh trình độ nung đỉnh cao.

- Tàng ẩn họa 4 chữ Hán cổ (lối thư pháp cách điệu): Vĩnh lạc niên chế

Kỹ thuật trang trí: Ám họa – ánh họa – khắc chìm ẩn dấu

• Dưới điều kiện ánh sáng xiên, mình nhận thấy rõ:

• Có đường nét trang trí bằng kỹ thuật khắc chìm nhẹ, không dùng màu, không vẽ men, không đề màu dưới men.

• Các họa tiết chỉ xuất hiện khi có ánh sáng chiếu xiên hoặc phản quang mặt gốm – điều này phù hợp với định nghĩa “Ánh họa ẩn dấu “ tôi có phân tích trong trang cá nhân.

• Dạng khắc rất nông, nhưng cực kỳ chính xác, có khả năng cao là dùng dụng cụ kim loại cực bén hoặc dao tre được mài sắc để khắc trên xương gốm còn mềm, trước khi tráng men.

Các yếu tố kỹ thuật nổi bật khác:

• Chân đế: Có dấu vết nung bằng cách lật ngửa ( nhiệt lửa từ đáy đi lên). Chân đế được mài kỹ nhưng không tráng men – giúp nhận diện quy trình nung cổ truyền.

• Khi chiếu đèn xuyên cốt ở lòng bát thấy xuất hiện 4 chữ Hán tự cổ Vĩnh Lạc Niên Chế, khi chiếu xiên ánh sáng phù hợp cũng có thể nhìn thấy 4 chữ đó tuy hơi mờ.

• Độ đồng đều của men:

Rất hiếm thấy tình trạng men bị dày cục bộ, cho thấy trình độ tráng men cực tinh vi – thường chỉ có ở các lò sứ ngự dụng cao cấp hoặc xuất khẩu đặc biệt.

Đánh giá sơ bộ về niên đại:

Dựa vào:

• Kỹ thuật khắc chìm ánh họa ẩn hoàn toàn, ánh họa..

• Dáng chén tế lễ cổ điển, không dùng hoa văn màu, xương thành gốm dày, chế tác công phu

• Không men rạn, không cốt sần – loại trừ thời Minh muộn trở về sau.

- Hiệu đế tàng ẩn họa 4 chữ trong hoa sen: Vĩnh lạc niên chế

Thiên về khả năng:

=> Chiếc bát thuộc giai đoạn Minh sơ kỳ, đặc biệt gần với các mẫu “ẩn long ám văn” (隐龙暗纹) dùng trong đồ ngự dụng thời Nguyên - Minh sơ.

Nhận định tổng thể:

Chiếc chén là một tác phẩm có giá trị cao và cực kì quý hiếm, với các điểm nổi bật:

• Ứng dụng kỹ thuật khắc chìm ánh họa ẩn dấu, trong điều kiện thường.

• Xương gốm dày (vật phẩm ngự dược cung đình - dùng uống thuốc của vua chúa, đại thần - hoặc đựng nước tế tự trong cung vua phủ chúa), độ sáng xuyên cao thể hiện trình độ gốm đỉnh cao mà chỉ một số ít lò có thể đạt được.

Hiệu đề "Vĩnh Lạc Niên Chế" trên 2 chiếc bát thời Minh.