Sau khi sinh, một số sản phụ có biểu hiện đau tức âm ỉ bụng dưới. Theo quan niệm của y học cổ truyền, nguyên nhân thường do khí huyết hư, do huyết ứ hoặc hàn (lạnh) gây nên. Tùy từng nguyên nhân mà có cách điều trị phù hợp.

Nếu nguyên nhân do khí huyết hư, dùng bài thuốc:

Gừng, đương quy, mỗi vị 15g, thịt dê 250g. Thịt dê rửa sạch, chặt miếng, đương quy, gừng, dùng vải thưa túm lại để chung với thịt dê, thêm 500ml nước, nấu cho đến khi thịt mềm, vớt bỏ thuốc, nêm gia vị vừa ăn. Mỗi ngày ăn 1 lần, ăn liền 4 - 5 ngày.

Hoặc đường đỏ nấu với 1 - 2 quả trứng gà để ăn, mỗi ngày ăn một lần, ăn liền 4 - 5 ngày

Công hiệu: Bổ huyết, hoạt huyết. Chủ trị chứng đau bụng sau khi sinh do khí huyết hư.

Nếu nguyên nhân do huyết ứ, dùng bài:

Đương quy 9g, xuyên khung 9g, đào nhân 9g, gừng rang 6g, cam thảo nướng 5g, ích mẫu thảo 9g, ngũ linh chi 9g, bồ hoàng 9g, sắc lấy nước uống. Dùng liên tục 3 ngày.

Hoặc cây gai 120g, thái nhỏ, dùng rượu sao nóng, lấy cho vào túi vải chườm lên bụng, ngày làm 2 lần.

Công hiệu: Hoạt huyết trừ ứ, thông lạc chỉ thống. Chủ trị đau bụng sau sinh do huyết ứ.

Nếu nguyên nhân do hàn (lạnh), dùng bài:

Gừng 3g, tiêu sơn tra, đường đỏ, mỗi thứ 30g. Ba vị thuốc trên cho vào ấm, chế nước sôi vào, đậy nắp ngâm khoảng 15 phút là uống được, dùng thay trà trong ngày.

Hoặc gừng sấy, xuyên khung, mỗi thứ 3g; đương quy, đào nhân, mỗi thứ 9g. Tất cả sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang, chia làm 2 lần. Uống 3 ngày.

Hoặc: Muối ăn một muôi rang nóng, cho vào túi vải chườm vùng bụng dưới. Hoặc rang khô lá ngải cứu, đắp vào rốn lúc đang còn nóng.

Gừng, ngải cứu, đương quy chữa đau bụng sau sinh do lạnh.

Công hiệu: Tán hàn, làm ấm bên trong, giúp giảm đau nhanh. Chủ trị chứng đau bụng sau khi sinh do lạnh.

Sản phụ cần lưu ý phải vệ sinh vùng kín sạch sẽ và giữ ấm cơ thể theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Khi dùng các bài thuốc trên cần tham khảo ý kiến của bác sĩ Đông y hoặc lương y có uy tín. Nếu không đỡ hoặc đau bụng kèm theo sốt cần đến ngay cơ sở y tế khám để và có chỉ định điều trị phù hợp.

*Tham khảo thêm:

=>Đông y trị chứng đau bụng sau sinh

Đau bụng sau sinh theo y học cổ truyền chủ yếu do ứ và hàn gây nên, nhưng cũng có trường hợp do mất máu quá nhiều, tử cung mất tư dưỡng mà biểu hiện là đau âm ỉ trống không, sản dịch ra màu nhạt. Đau bụng sau khi sinh trên lâm sàng có 3 nguyên nhân, tùy từng nguyên nhân cụ thể mà có cách điều trị thích hợp.

Đau bụng sau khi sinh do huyết thiếu, khí nhược: Nguyên nhân là khi sinh sản phụ bị mất máu quá nhiều, hoặc trước khi sinh cơ thể vốn huyết hư, lại thêm khi sinh mất máu, thì bào mạch hư không (trống rỗng), huyết thiếu khí nhược, vận hành uể oải vô lực, máu chảy không thông thoát và chậm chạp, sinh ra đau bụng do hư trệ. Khi mắc chứng này, người bệnh có biểu hiện bụng dưới đau ngâm ngẩm, bụng mềm thích ấn, ác lộ (sản dịch) màu nhạt, lượng ít, đầu váng mắt hoa, tim đập hồi hộp thất thường, thắt lưng và mông sụt, trướng tức, chất lưỡi đỏ nhạt, mạch tế nhược. Dùng các bài thuốc:

Bài 1: Đương quy 9g, thục địa 9g, nhân sâm 9g, mạch môn đông 9g, a giao 12g, sơn dược (hoài sơn) 12g, tục đoạn 9g, nhục quế 9g, cam thảo 6g, sắc lấy nước uống. Dùng 3 - 5 ngày.

Hoa kinh giới

Bài 2: Nhân sâm 6g, phục linh 12g, bạch truật 9g, đương quy 9g, xuyên khung 6g, bạch thược 9g, thục địa 9g, nhục quế 6g, hoàng kỳ 9g, cam thảo 3g, táo tàu 3 quả, sắc lấy nước uống. 5 ngày là một liệu trình.

Đau bụng sau khi sinh do huyết ứ: Trong tử cung người mẹ sau khi sinh xong có máu đọng, khi huyết ứ lưu trệ, bào cung co bóp bị trở ngại, ứ trở bào trung mà sinh đau. Khi mắc chứng này, người bệnh đau bụng không cho ấn vào, ác lộ không thông thoát, máu thâm có cục, hoặc ngực sườn trướng đau, lưỡi tím thâm, mạch huyền sáp hoặc tế sáp.

Phép trị: Hoạt huyết trừ ứ, thông lạc chỉ thống.

Bài 1: Đương quy 9g, xuyên khung 9g, đào nhân 9g, gừng rang 6g, cam thảo nướng 5g, ích mẫu thảo 9g, ngũ linh chi 9g, bồ hoàng 9g, sắc lấy nước uống. Dùng liên tục 3 - 5 ngày.

Bài 2: Đương quy 9g, xuyên khung 9g, đan bì 9g, hoa kinh giới đốt thành than 6g, ích mẫu thảo 12g, nhũ hương 9g, sơn tra rang cháy 9g, đào nhân 9g, sắc lấy nước uống. Dùng liên tục 3 - 5 ngày.

Ích mẫu thảo, những vị thuốc Đông y trị chứng đau bụng sau sinh

Đau bụng sau khi sinh do hàn ngưng đọng: Sau khi sinh huyết thất mở to ra, bào mạch trống rỗng, hàn tà nhân lúc cơ thể hư nhược mà xâm nhập vào, huyết đã bị hàn ngưng, trở trệ bào mạch mà sinh đau bụng.

Biểu hiện: Sau khi sinh, bụng dưới bị đau lạnh, không cho ấn vào, thỉnh thoảng có cảm giác như bị co rút, được ủ ấm thì đau giảm đi, ác lộ ra nhưng không thông thoát, sắc mặt tái xanh, chân tay không ấm, lưỡi nhạt thâm, rêu lưỡi trắng trơn bóng, mạch trầm trì hoặc huyền khẩn.

Phép trị: Ôn kinh tán hàn, hành trệ chỉ thống.

Bài thuốc: Ngũ linh chi 9g, bồ hoàng sống 9g, đương quy 9g, xuyên khung 9g, quế tâm 6g, tiểu hồi hương 6g, ngô thù du 12g, sắc lấy nước uống. Dùng liên tục 10 ngày là một liệu trình.

TH/SKĐS