ĐỀ THI TRẠNG NGUYÊN TIẾNG VIỆT LỚP 5 CẤP TỈNH NĂM HỌC 2021-2022

1. Đáp án nào không phải cặp từ đồng nghĩa?

 A. sôi nổi - hăng hái

 B. tư duy - động não

 C. hớn hở - hí hửng

 D. giao du - giao kèo

2. Từ “anh” trong dòng nào dưới đây không phải là đại từ?

 A. Làm anh khó đấy

          Phải đâu chuyện đùa

          Với em gái bé

          Phải “người lớn” cơ.

            (Phan Thị Thanh Nhàn)

 B. Ở tận sông Hồng, em có biết

      Quê hương anh cũng có dòng sông.

                             (Hoài Vũ)

 C. Anh với tôi đôi người xa lạ

    Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau.

                               (Chính Hữu)

 D. Em về Bình Định cùng anh

   Được ăn bí đỏ nấu canh nước dừa.

                                  (Ca dao)

3. Tiếng “nhân” trong thành ngữ “Nhân vô thập toàn” đồng nghĩa với tiếng “nhân” trong từ nào dưới đây?

A. hạnh nhân

B. nhân tài

C. nguyên nhân

D. nhân quả

4. Dòng nào gồm các từ trái nghĩa với hữu hạn?

A. hữu dụng, hữu ích, hữu hảo, hữu hiệu

B. vô biên, vô bờ, vô hạn, vô vàn, vô tận

C. giới hạn, chừng mực, chừng độ, mức độ

D. tiết kiệm, chắt chiu, chắt bóp, dè sẻn, tằn tiện

5. Những câu thơ nào dưới đây được trích trong bài thơ “Trước cổng trời”?

A. Bầy chim đi ăn về

      Rót vào ô cửa chưa sơn vài nốt nhạc.

B. Trời thu thay áo mới

      Trong biếc nói cười thiết tha.

C. Vạt áo chàm thấp thoáng

       Nhuộm xanh cả nắng chiều.

D. Tìm nơi thăm thẳm rừng sâu

     Bập bùng hoa chuối, trắng màu hoa ban.

6. Những từ “hun hút, thăm thẳm, hoăm hoắm” dùng để miêu tả chiều không gian nào?

A. chiều cao

B. chiều rộng

C. chiều dài

D. chiều sâu

7. Michelle Obama, đệ nhất phu nhân của Tổng thống Mĩ Barack Obama đã từng chia sẻ về cách dạy con mình: “Tôi luôn nói với các con của tôi rằng chúng không nên né tránh những việc khó khăn bởi vì đó chính là nơi mà chúng ta phát triển bản thân”.

 Lời khuyên đó giống với lời khuyên trong câu tục ngữ Việt Nam nào dưới đây?

A. Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.

B. Lửa thử vàng, gian nan thử sức.

C. Kiến tha lâu cũng đầy tổ.

D. Năng nhặt chặt bị.

8. Với 3 tiếng “xinh, tươi, tốt” có thể tạo ra được bao nhiêu từ ghép?

A. 2 từ

B. 3 từ

C. 4 từ

D. 5 từ

9. Giải câu đố sau:

Vua nào gian khổ chẳng sờn

Chí Linh mấy lượt, Lam Sơn mấy lần

Bao năm uống mật nằm gai

Đánh cho tan tác một bầy giặc Minh?

A. Lê Nhân Tông

B. Lê Thái Tổ

C. Lê Thái Tông

D. Lê Thánh Tông

10. Từ và trong câu sau biểu thị quan hệ gì?

Tử tế là thước đo phẩm giá và nhân cách, làm nên giá trị mỗi con người.

A. sở hữu

B. lựa chọn

C. tiếp diễn

D. liên hợp (đẳng lập)

11. Đoạn văn dưới đây viết về mùa thảo quả ở tỉnh thành nào nước ta?

“Thảo quả trên rừng Đản Khao đã vào mùa. Gió tây lướt thướt bay qua rừng, quyến hương thảo quả đi, rải theo triền núi, đưa hương thảo quả ngọt lựng, thơm nồng vào những thôn xóm Chin San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm. Người đi từ rừng thảo quả về, hương thơm đậm ủ ấp trong từng nếp áo, nếp khăn.”
                                                                                              (Theo Ma Văn Kháng)

A. Lào Cai

B. Lâm Đồng

C. Đắk Nông

D. Bắc Kạn

12. Dấu phẩy trong câu sau có tác dụng gì?

Lớp tôi,⁽¹⁾ bạn Lan làm thơ rất hay,⁽²⁾ bay bổng và sâu lắng.

A. Dấu phẩy (1), (2) cùng có tác dụng ngăn cách trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ.

B. Dấu phẩy (1), (2) cùng có tác dụng ngăn cách các bộ phận song song.

C. Dấu phẩy (1), (2) cùng có tác dụng ngăn cách các vế trong câu ghép.

D. Dấu phẩy (1) ngăn cách trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ, dấu phẩy (2) ngăn cách các bộ phận song song.

13. Sự vật trong đoạn thơ sau được nhân hoá bằng cách nào?

"Nơi con tàu chào mặt đất

Còi ngân lên khúc giã từ

Cửa sông tiễn người ra biển

Mây trắng lành như phong thư."

                         (Quang Huy)

A. Gọi sự vật bằng từ để gọi con người

B.  Tả sự vật bằng những từ để tả người

C. Nói chuyện với sự vật thân mật như nói với con người

D. Tất cả các đáp án trên đều đúng

14. Câu nào đã được tách đúng bộ phận chủ ngữ và vị ngữ của câu?

A. Trời xuân chỉ hơi lạnh một chút // vừa đủ để giữ một vệt sương mỏng như chiếc khăn voan vắt hờ hững trên sườn đồi.

B. Khi sương // vừa tan, những tia nắng đầu tiên đã hắt chéo qua thung lũng, trải lên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn.

C. Gia đình // là nơi bao dung và yêu thương những khiếm khuyết của con người bằng tình yêu thương hoàn hảo nhất.

D. Ông nội tôi sống một cuộc sống thanh bần // nhưng tràn đầy ấm áp và yêu thương.

15. Nhóm từ nào dưới đây có các từ nhiều nghĩa?

A. lồng bàn, ngựa lồng, nhãn lồng

B. mồm miệng, miệng bát, miệng túi

C. đồng chí, đồng tiền, cánh đồng

D. ca sĩ, ca nước, tan ca

16. Nhóm nào dưới đây có từ viết sai chính tả?

A. xác suất, sẵn sàng, sạch sẽ, sóng sánh

B. xuất hiện, xúng xính, sửa soạn, xanh xao

C. sơ xuất, sàng sảy, xa xôi, xuất sắc

D. xổ số, sản xuất, soi xét, diễn xuất

17. Địa danh nào dưới đây viết đúng quy tắc?

A. Lốt Ăng-giơ-lét

B. Niu-di-lân

C. Hi Ma-lay-a

D. Xanh-pê-téc-bua

18. Dòng nào chỉ gồm các từ đồng nghĩa?

A. từ trần, quy tiên, quy ẩn, kính cẩn

B. cấp bách, gấp gáp, khẩn cấp, khẩn thiết

C. long đong, lận đận, truân chuyên, chuyên cần

D. thành tâm, thành kính, thành khẩn, thành tựu

19. Câu nào dưới đây là câu ghép có các vế được nối với nhau bằng quan hệ từ?

A. Đâu đó từ khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn.

B. Hoàng hôn đang treo một tấm rèm bóng tối màu tím lên những đụn cát và những mũi đất, nơi lũ mòng biển đang dập dìu bay lượn.

C. Mặt trời chưa xuất hiện nhưng tầng tầng lớp lớp bụi hồng ánh sáng đã tràn lan khắp không gian như thoa phấn trên những toà nhà cao tầng của thành phố, khiến chúng trở nên nguy nga, đậm nét.

D. Bầu không khí tươi mới, se lạnh, thoảng mùi nhựa thông, bầu trời phía trên trong veo, xanh ngắt, tựa như chiếc cốc hạnh phúc khổng lồ dốc ngược.

20. Câu thơ nào dưới đây sử dụng biện pháp so sánh?

A. Ông trời nổi lửa đằng đông

      Bà sân vấn chiếc khăn hồng đẹp thay.

                               (Trần Đăng Khoa)

B. Thân dừa bạc phếch tháng năm

      Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao.

                              (Trần Đăng Khoa)

C. Lưng trần phơi nắng phơi sương

      Có manh áo cộc, tre nhường cho con.

                                      (Nguyễn Duy)

D. Tiếng chim lay động lá cành

      Tiếng chim đánh thức chồi xanh dậy cùng.

                                              (Định Hải)

 21. Trong văn hóa dân gian, tứ linh gồm:

A. long - lân- quy - tượng

B. long - lân- quy - xà

C. long - lân- quy - phụng

D. long - lân- quy - điểu

22. Trong văn hóa dân gian, tứ quý gồm:

A. tùng - cúc - trúc - sen

B. tùng - cúc - trúc - hồng

C. tùng - cúc - trúc - đào

D. tùng - cúc - trúc - mai

23. Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, tứ thánh (tứ bất tử) gồm những ai?

A. Thánh Gióng - Tản Viên Sơn Thánh - Chử Đồng Tử - Từ Đạo Hạnh

B. Thánh Gióng - Tản Viên Sơn Thánh - Chử Đồng Tử - Thánh Mẫu Liễu Hạnh

C. Thánh Gióng - Tản Viên Sơn Thánh - Lạc Long Quân - Thánh Mẫu Liễu Hạnh

D. Thánh Gióng - Tản Viên Sơn Thánh - Hưng Đạo Đại vương - Thánh Mẫu Liễu Hạnh

24. Câu tục ngữ "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" có ý nghĩa tương đồng với câu tục ngữ nào dưới đây?

A. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.

B. Buôn có bạn, bán có phường.

C. Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài.

D. Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.

25. Theo Nho Giáo, 5 đức tính cần có trong mỗi con người là gì?

A. Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Dũng

B. Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Đức

C. Nhân - Lễ - Nghĩa - Dũng - Tín

D. Nhân - Lễ - Nghĩa - Trí - Tín

26. Đoạn thơ:

"Trái tim lầm chỗ để trên đầu

Nỏ thần vô ý trao tay giặc

Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu …"

        (Trích "Tâm sự"- Tố Hữu)

Nhân vật được ngụ ý ám chỉ trong ý thơ trên là ai?

A. Ngọc Hoa công chúa

B. Tiên Dung công chúa

C. Mỵ Châu công chúa

D. Huyền Trân Công chúa

27. Điền từ phù hợp vào chỗ chấm trong các câu tục ngữ (thành ngữ) sau:

a) Tham vàng bỏ ........

b) Trọng ........ khinh tài.

c) Bác đại ........ thâm.

d) Nồi da ........ thịt.

e) Sinh con rồi mới sinh ........

g) Quá ........ ra mưa.

h) Tốt quá hóa ........

28. Từ nào phù hợp để điền vào chỗ chấm trong câu đối sau:

       Tổ tiên tích đức ngàn năm thịnh

       Con cháu thảo hiền vạn đại ......

A. sang

B. phú

C. vượng

D. vinh

29. Từ nào thích hợp để điền vào chỗ chấm trong câu sau:

Cây xanh thì lá cũng xanh

    Cha mẹ hiền lành để ........ cho con.

A. phúc

B. đức

C. tiếng

D. dành

30. Dân gian có câu: "Tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ", cha và mẹ được nhắc đến trong câu trên là ai?

A. Hưng Đạo Đại Vương - Mẫu Liễu Hạnh

B. Vua Hùng - Mẫu Liễu Hạnh

C. Lạc Long Quân - Mẫu Liễu Hạnh

D. Lạc Long Quân - Âu Cơ

31. Tiếng "tử" trong từ nào không mang nghĩa là "con"?

A. sĩ tử

B. phụ tử

C. hoàng tử

D. sinh tử

32. Quốc hiệu đầu tiên của nước ta là gì?

A. Âu Lạc

B. Đại Việt

C. Đại Cồ Việt

D. Văn Lang

33. Từ nào là tên của một loại than?

A. bí kíp

B. ê kíp

C. kíp lê

D. cần kíp

34. Tiếng "la" trong các từ la đà, con la là:

A. nhiều nghĩa

B. đồng âm

C. đồng nghĩa

D. trái nghĩa

35. Hãy ghép 2 ô trống chứa nội dung tương đồng:

36. Câu nào biểu thị ý nghĩa thà chấp nhận tổn thất, đau khổ mà bảo toàn được khí tiết, nhân phẩm còn hơn được sống trong cảnh sung sướng mà hoen ố thanh danh?

A. Ngọc có mài mới sáng

B. Ngọc nát hơn ngói lành

C. Ngọc bất trác bất thành khí

D. Ngọc lành chẳng phải bán rong

37. Nối nội dung cột bên trái với cột bên phải cho phù hợp:

38. Người được vua Lê Thần Tông khóc thương trong đoạn trích dưới đây là ai?

Vua Lê Thần Tông đến tận linh cữu ông, khóc rằng:

- Sứ thần không làm nhục mệnh vua, xứng đáng là anh hùng thiên cổ.

Điếu văn của vua Lê còn có câu: “Ai cũng sống, sống như ông, thật đáng sống. Ai cũng chết, chết như ông, chết như sống.’’

                                   (Trích "Trí dũng song toàn" - Tiếng Việt 5)

A. Mạc Đĩnh Chi

B. Phùng khắc Khoan

C. Nguyễn Duy Hiểu

D. Giang Văn Minh

39. Sông Bạch Đằng gắn liền với 3 chiến thắng vẻ vang của dân tộc ta chống giặc ngoại xâm phương Bắc. Ba nhân vật lịch sử lỗi lạc gắn liền với các chiến tích lẫy lừng đó là:

A. Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn

B. Ngô Quyền, Lê Hoàn, Trần Quốc Tuấn

C. Ngô Quyền, Quang Trung, Trần Nhật Duật

D. Ngô Quyền, Lê Lợi, Trần Quốc Tuấn

40.  Tác giả bài thơ "Nghe tiếng giã gạo" dưới đây là ai?

"Gạo đem vào giã bao đau đớn

Gạo giã xong rồi trắng tựa bông.

Sống ở trên đời người cũng vậy

Gian nan rèn luyện mới thành công."

A. Nguyễn Đình Chiểu

B. Nguyễn Bỉnh Khiêm

C. Tố Hữu

D. Hồ Chí Minh.

41. Dòng nào chỉ gồm các từ gợi tả dáng đi thong thả, chậm rãi từng bước một?

A. lúi húi, hì hụi, lững lờ, lẽo đẽo

B. lững thững, đủng đỉnh, thủng thẳng

C. lênh đênh, dật dờ, thủng thỉnh

D. bần bật, ngay ngáy, nơm nớp

42. Dòng nào chứa các từ đồng nghĩa với bạn bè?

A. chí thiết, tri kỷ, lang bạt

B. chí thân, đồng đảng, hữu khuynh

C. nối khố, tâm giao, chí cốt, vong niên

D. tương tri, tri âm, đa mang, thâm giao

43. Từ nào khác với các từ còn lại?

A. thư thái

B. thảnh thơi

C. thanh thản

D. thô thiển

44. Từ đồng trong đáp án nào có nghĩa là trẻ thơ?

A. đồng bào

B. đồng ấu

C. đồng ruộng

D. đồng thau

45. Giải câu đố vui:

a)Từ nào chỉ điều tôi biết mà bạn không biết nhưng khi bạn biết thì tôi không còn nữa?

A. câu đố

B. căn hầm

C. giấc mơ

D. điều bí mật

b) Trời đông giá lạnh, nhà bạn có cây nến, bếp củi, bao diêm và bánh mì, bạn sẽ dùng thứ gì đầu tiên?

A. cây nến

B. bếp củi

C. bao diêm

C. bánh mì